Паян, ҫу уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, Сӗнтӗрвӑрри районӗнче автобуспа ҫӑмӑл машина ҫапӑннӑ.
Малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, инкекре 1 ҫын вилнӗ, 10-ӑн аманнӑ. Вӗсене пурне те пульницӑна илсе кайнӑ, тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн пӗрне килте сипленме янӑ. Инкекре аманнисем хушшинче ачасем ҫук тесе пӗлтернӗ республикӑн Сывлӑх сыхлав министерстви.
«За рулем» (чӑв. Руль умӗнче) форумра хыпарланӑ тӑрӑх,
«Гранта» ҫӑмӑл машина водителӗ хирӗҫ килекен ҫул ҫине тухса кайса ПАЗ автобуспа ҫапӑннӑ. Ҫӑмӑл автомашина водителӗ инкекре вилмеллех аманнӑ.
Паян чӑваш халӑх художникӗн Анатолий Силовӑн ҫуралнӑ кунӗ. Ӑна ҫав ятпа Шупашкар хулин халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӑн пай пуҫлӑхӗ Нина Яковлева тата Ольга Кириллова социаллӑ ӗҫчен саламланӑ. Юлашки вӑхӑтра художника асӑннӑ учрежденин социаллӑ ӗҫченӗ пулӑшать.
Анатолий Александрович 1938 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Шуркасси ялӗнче (кайран вӑл Ҫӗнӗ Шупашкар йышне кӗнӗ) ҫуралнӑ. Звенигово поселокӗнче ремесла училищинчен, кайран Мускаври пир-авӑр институтӗнчи прикладной ӳнер факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Вӑл Африкӑпа Ази тӑрӑх ҫӳресе те хавхаланнӑ. Унӑн ӗҫӗсем 70 ытла ҫӗршыври музейсемпе уйрӑм ҫынсен коллекцийӗсенче упранаҫҫӗ иккен. Художник паян та ӳкерме юратать.
79 ҫулти хӗрарӑм ҫӳп-ҫап ҫунтарнӑ чухне чутах дачӑсӑр юлман.
Ку инкек паян Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи «Гидростроитель» сад юлташлӑхӗнче пулнӑ.
79 ҫулти хӗрарӑм ҫурт ҫывӑхӗнче ҫӳп-ҫапа пуҫтарса ҫунтарма тӑнӑ. Анчах ҫулӑм типӗ курӑка ярса илнӗ те чутах ҫурт ҫине куҫман. Тивӗҫлӗ канури хӗрарӑм ҫулӑма хӑйех сӳнтернӗ, анчах унӑн ӳчӗ пиҫсе кайнӑ. Ӑна тухтӑрсем больницӑна илсе ҫитернӗ.
Аса илтеретпӗр: хальхи вӑхӑтра Чӑваш Енре пушара хирӗҫ режим вӑйра. Ҫавна май ҫӳп-ҫап, типӗ курӑк ҫунтарма, кӑвайт чӗртме юрамасть. Йӗркене пӑсакансене штраф тӳлеттереҫҫӗ.
Ӗнер, ҫу уйӑхӗн 3-мӗшӗнче, кӑнтӑрла Сӗнтӗрвӑрри хулинче харӑсах 8 дача ҫунса кайнӑ.
Ку йӑлтах – типӗ курӑк ҫуннине пула. «Дружба» сад юлташлӑхӗнче типӗ курӑк ҫунма тытӑннӑ. Пӗтӗмпе 1 гектара яхӑн лаптӑк ҫинче ҫулӑм алхаснӑ. Шел те, ӑна пула дачӑри 8 ҫурт ҫунса кайнӑ.
Аса илтерер: кӑҫал пӗрремӗш хут типӗ курӑк ҫуннӑ тӗслӗх Куславкка округӗнче ака уйӑхӗн 12-мӗшӗнче пулнӑ. Унта Елчӗк ялӗ хӗрринче 2000 тӑваткал метр ҫинче типӗ курӑк ҫуннӑ.
Ака уйӑхӗн 15-мӗшӗнче Василий Евдокимов фотограф пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ.
Василий Леонтьевич 1947 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Тукай ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл профессилле ӑста пулман. Илеме туйма пӗлекенскер сӑн ӳкерме юратнӑ. Ҫапла майпа Шупашкар кӳлмекне епле туни те сӑнланса юлнӑ. Ара, шӑпах унта стройкӑра ӗҫленӗ те ҫав маттур ар.
Шупашкара вӑл иртнӗ ӗмӗрӗн утмӑлмӗш ҫулӗсен ҫурринче куҫса килнӗ. Платник пулса ӗҫленӗ, строительство техникумӗнче каҫхи уйрӑмра вӗреннӗ.
Прораб пулса вӑл Кӳкеҫре «Паха тӗрӗ» фабрикӑн цехӗсене хӑпартма хутшӑннӑ, автобус паркӗсене тунӑ тата ялсене газ кӗртнӗ ҫӗрте ӗҫленӗ.
1979–1983 ҫулсенче Василий Евдокимов Шупашкар кӳлмекне тума хутшӑннӑ. Стройкӑна яланах фотоаппаратпа кайнӑ. fotocheb.ru архивӗнче унӑн 1977-1988 ҫулсенчи икҫӗре яхӑн сӑнӳкерчӗкӗ упранать иккен. 2024 ҫулта Хальхи вӑхӑтри ӳнер центрӗнче унӑн ӗҫӗсен «Рождение Чебоксарского залива» (чӑв. Шупашкар кӳлмекӗ ҫурални) курав та ӗҫленӗ.
Сӗнтӗрвӑрри районӗнче пурӑнакан арҫын хыснаран суйса укҫа илнӗ. Пӑтӑрмах ҫиеле тухса унӑн ҫав укҫана каялла тавӑрса пама тивнӗ, ҫийӗнчен ӑна суд 120 пин тенкӗ штраф тӳлеттерме йышӑннӑ.
2023 ҫулхи ака уйӑхӗнче арҫын автосервис уҫасшӑн тесе социаллӑ контракт алӑ пуснӑ. Ун валли вӑл республика хыснинчен 350 пин тенкӗ укҫа илнӗ. Кӑштахран сӑмаха ҫирӗплетсе пама документсем те тӑратнӑ. Анчах вӑл хут суя пулнӑ иккен. Арҫын нимӗнле автосервис та уҫман, укҫана хӑй пӗлнӗ пек тӑкакланӑ.
Ултав ҫиеле тухсан арҫын тӗлӗшпе пуҫиле ӗс пуҫарнӑ. Вӑл хыснана тӑкак кӳнине пӗтӗмпех саплаштарнӑ. Унсӑр пуҫне ӑна суд штраф хурса панӑ. Сахал та мар, нумай та мар: 120 пин тенкӗ. Вӑл укҫана та арҫыннӑн кӑларса хума тивнӗ.
Истори ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентӳ ӗҫченӗ Геннадий Тафаев пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Вӑл 72 ҫулта пулнӑ.
Геннадий Ильич 1953 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Туппай Сӗмӗл ялӗнче ҫуралнӑ. И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче историпе филологи факультетӗнче вӗреннӗ, ӑна лайӑх паллӑсемпе пӗтернӗ. Диплом илсен ялти шкулта вӗрентекенре ӗҫленӗ, район хаҫачӗпе туслӑ пулнӑ.
1988 ҫултанпа университетра ӗҫленӗ. Кандидат, доктор диссертацийӗне хӳтӗленӗ. 2001 ҫултанпа И.Я.Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче ӗҫленӗ: кафедрӑсене ертсе пынӑ, студентсене вӗрентнӗ.
Унӑн тӗп ӗҫӗ – Атӑлҫи Пӑлхара тӗпчени. Вӑл Атӑлҫи историне тӗпчекен ӑсчахсене пӗрлештернӗ.
Геннадий Ильичпа паян 12 сехетре Шупашкарти Трактор тӑвакансен проспектӗнчи 4-мӗш ҫуртра вырнаҫнӑ чиркӳре сывпуллашӗҫ.
«Ҫулталӑкри вӗрентекен» конкурсӑн республика тапхӑрӗ вӗҫленнӗ. Финала тӗрлӗ округри 23 педагог хутшӑннӑ. Вӗсем пурте уҫӑ уроксем, ӑсталӑх класӗсем ирттернӗ, хӑйсен методикисемпе паллаштарнӑ. Йӗркелӳ комитечӗ 8 лауреата суйланӑ. Ҫӗртерӳҫӗ ятне вара чыславра кӑна пӗлтерӗҫ.
Сакӑр лауреат йышӗнче ҫаксем: Елчӗк округӗнчи Кристина Александрова, Шупашкарти Анна Виноградова, Шупашкар округӗнчи Татьяна Григорьева, Улатӑр округӗнчи Ольга Крисанова, Куславкка округӗнчи Людмила Новикова, Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗнчи Татьяна Соколова, Ҫӗнӗ Шупашкарти Татьяна Тарасова, Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Наталья Шипунова.
Чыславра ҫӗнтерӳҫӗ ятне палӑртсан вӑл Чӑваш Ен чысне Раҫҫейри тапхӑрта хатӗрлемешкӗн хатӗрленме тытӑнӗ.
Юлашки талӑкра Чӑваш Енре ейӳ тӗлӗшпе лару-тӑру лайӑхланнӑ. Патӑрьел, Канаш тата Ҫӗрпӳ округӗсенче ейӳ шывӗ чакнине палӑртнӑ, 32 кил хуҫалӑхӗнчен шыв кайнӑ.
Ҫапах лару-тӑру ҫивӗч: Комсомольскинчи, Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Шуршӑл ялӗнчи, Пӑрачкав округӗнчи Кожевенное ялӗнчи 18 кил хуҫалӑхне ейӳ шывӗ илме пултарас хӑрушлӑх пур.
Республикӑн кӑнтӑр енче те лару-тӑру йӑлтах лайӑхланман: Сӑр шывӗ ҫыранран тухнӑ. Улатӑр хули патӗнче вӑл кӗҫӗр 20 сантиметр хӑпарнӑ. Ҫапах хӑрушлӑх кӑларса тӑратакан кӑтарту мар ку.
Мӑн Ҫавал шывӗ вара чакма тытӑннӑ: пӗр талӑкра унӑн шывӗ 4 сантиметр аннӑ.
Сӗнтӗрвӑрри районӗнче пурӑнакан Надежда Михайлова пӗлтӗр хӑйӗн ӗҫне пуҫарса янӑ. Нумай ачаллӑ хӗрарӑм какайран ҫурма фабрикат хатӗрлесе сутать.
Хӑйӗн ӗҫне пуҫарса яма ӑна патшалӑх укҫи пулӑшнӑ. Кунта сӑмах социаллӑ контракт пирки пырать.
Социаллӑ контрактпа илнӗ укҫа пулӑшнипе хӗрарӑм кирлӗ оборудовани туяннӑ. Унтан вӑл пельмен ҫупма, фрикадельки тата котлет хатӗрлеме пуҫланӑ. Ҫак ҫурма фабриката хӗрарӑм сутса укҫа тӑвать.
Надежда каланӑ тӑрӑх, пельмене ҫупасси ачаран пыракан йӑла. Унччен йӑлт алӑпа тумалла пулнӑ. Ун чухнехи ал арманӗсем вырӑнне электричествӑпа ӗҫлекеннисем пур, ӗҫе ытти енӗпе те ҫӑмаллатма май пур. Килте хатӗрленӗ продукци пысӑк производствӑсенче туса кӑлараканнисенчен чылай чухне тутлӑрах та.
+8.3 °C